nr: 1/2015Maska

Archiwum

Wyszukaj:
Znaleziono wpisów: 68
Wojciech Nowicki, Dno oka. Eseje o fotografii
3-4/2011
Recenzje
Pomiędzy tekstem a obrazem

Wojciech Nowicki, Dno oka. Eseje o fotografii, Czarne, Wołowiec 2011.

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Ragnarok
3-4/2011
Interpretacje
Olimpijski Ragnarok, czyli o zagadkowym czterowierszu Zbigniewa Herberta

Wiadomą powszechnie rzeczą jest, że buk odnosi się do stylu niskiego, nie wysokiego. Może umieszczenie Dionizosa w łodzi bukowej jest właśnie symbolicznym zdegradowaniem boga(ów)? Z jednej strony więc Czarnofigurowa waza… jest pożegnaniem bożka winnego, przywołując tradycję mitologiczną, przypomina jego świetność, z drugiej zaś – utwór jest zapowiedzią odbrązowienia, zdemitologizowania świata bogów greckich. Może Czarnofigurowa waza… zapowiada przyszłe losy Dionizosa, tak jak Chorus III w Odprawie posłów greckich prorokuje zgubę Parysa?

rys. H. Vogtherr, źródło: http://staropolska.pl/galeria/F0017.html
3-4/2011
Interpretacje
Funkcje motywu błazna w opowiadaniach Sławomira Mrożka

Błazen cały czas pozostaje w swojej roli, niezależnie od tego czy zabawia czy jest tylko obserwatorem, tak jakby od funkcji bycia błaznem nie było odpoczynku. Dziwnie zachowujący się pasażer powiedział, że jest błaznem. Gdyby nie ujawnił swojej profesji, nikt by się nie domyślił, czym się zajmuje, nie zabawiał bowiem po błazeńsku towarzystwa. Mimo to jest w jego zachowaniu coś intrygującego. Parodiuje grymasy innych twarzy albo pozostaje bez wyrazu. Jego twarz jest wówczas „pusta”.

Między operą mydlaną a serią fabularną – serial transzowy
3-4/2011
Interpretacje
Między operą mydlaną a serią fabularną – serial transzowy

 

By w pełni scharakteryzować zaproponowany termin „serial transzowy” i potwierdzić założenia gatunkowe, porównam jego kluczowe komponenty do ich odmiennych realizacji w takich produkcjach, jak opera mydlana oraz sitcom, ponieważ właśnie dzięki metodzie kontrastu można w pełni zobrazować cechy konstytuujące serial transzowy.

T. Konwicki, Zwierzoczłekoupiór
3-4/2011
Interpretacje
Zwierzoczłekoupiór, czyli Tadeusza Konwickiego obsesja pamięci

 

Zwierzoczłekoupiór jest dla Konwickiego czymś więcej niż tylko „bohaterem” jednej z książek. Całą twórczość pisarza, pełną obsesyjnie powracających motywów, określiłabym właśnie za pomocą „formuły Zwierzoczłekoupiora”.

M. Porębski,
3-4/2011
Interpretacje
Sylwa – summa – testament? O "Z. Po-wieści" Mieczysława Porębskiego

 

Ponad 60-letni Mieczysław Porębski, zasłużony teoretyk i krytyk sztuki, u schyłku tzw. systemu pokusił się o napisanie pierwszej w swym dorobku książki beletrystycznej. Beletrystycznej, acz zarazem właśnie „systemowej”; pierwszej, ale też od razu jakby ostatecznej w punkcie dojścia, z czym koresponduje próba zmierzenia się z wyobrażeniem Nietzscheańskiego ostatniego człowieka, do którego pod koniec dociera fabuła.

Fot. Jupiterimages
3-4/2011
Interpretacje
Mieszkaniec Bastylii kupczący szampanem i marzeniami. Pokolenie cyganów z Grub Street

 

Osiemnastowieczna bohema, choć stanowiła uwerturę dla działań Hugo, Gautiera, Murgera czy Rimbauda, była wyspecjalizowaną grupą artystyczną, która przeszła wyczerpujący trening jako hack writer w podziemiach literatury.

Łowca
3-4/2011
Interpretacje
Boska komedia z holografią w tle. O "Powrocie z gwiazd" Stanisława Lema

Myślicielem, który – sięgając do konwencji powieści fantastyczno-naukowej – przedstawił społeczeństwo wiecznego karnawału, ludzi traktujących trójwymiarowe artefakty jako przejaw zdewaluowanej sztuki, był Stanisław Lem.

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Jeżycjada
3-4/2011
Temat numeru
Różne oblicza miłości w polskiej powieści dla dziewcząt.

Odmiana piśmiennictwa dla dzieci i młodzieży, zwana powieścią pensjonarską, czerpie z romansu sentymentalnego. Wbrew tej tradycji, jej reprezentacje z XX i XXI wieku łamią konwencję gatunku, przedstawiając erotyczny aspekt kulturowego fenomenu miłości. W jaki sposób to czynią? Czy jedynie naruszają tabu obyczajowe, czy też traktują o uczuciu między dwojgiem ludzi jako o najwyższej wartości? Na te pytania postaram się znaleźć odpowiedź. Polska twórczość skierowana do przyszłych kobiet wyraźnie pokazuje bowiem, że miłość niejedno ma imię.

Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Stanisław_Lem
3-4/2011
Temat numeru
Miłość to fikcja – ujęcia tematyki erotycznej w "Doskonałej próżni" Stanisława Lema

Lem w swojej twórczości pokazuje miłość w kontekstach dramatycznych momentów ludzkiej egzystencji, w sytuacjach, które stają się dla niego swoistym polem eksperymentalnym ludzkich zachowań. Te laboratoryjne warunki pozwalają mu stawiać mocne tezy dotyczące kreowania poznawanej przez człowieka rzeczywistości na postawie zinterioryzowanych kulturowych i językowych schematów, jakimi jest zmuszony posługiwać się, zderzywszy się z niezrozumiałym, Innym. Miłość w takim ujęciu staje się twórczością, uczuciem skierowanym ku wytworom własnego umysłu, z bardzo wątpliwym tylko odniesieniem do zewnętrznej wobec kochającego rzeczywistości. Aby dojść do takich wniosków, Lem w sposób nowatorski czerpie z tradycji kulturowych toposów i zmityzowanych postaci, jak Beatrycze, Lotta, czy święci szaleńcy – pokazuje ich fundamentalny wpływ na wizję ukochanego. Każdy więc przedmiot miłości jest dla Lema z jednej strony tworzony przez kochającego, analogicznie do twórczości literackiej, z drugiej zaś zdeterminowany przez kulturowe i językowe stereotypy jakie ma w sobie. Miłość w twórczości Lema to fikcja, fikcja zakotwiczona w kulturze.

Źródło: http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,3883
3-4/2011
Temat numeru
Miłość w świetle kryzysu podmiotu

W rozprawie o kodowaniu intymności wspomniany Niklas Luhmann zapytał, czym „miałaby być miłość, skoro każdej jednostce winna dawać szanse na utożsamienie z sobą i zostanie jaźnią własnej jaźni?”. Odpowiedział w sposób zadziwiająco prosty: „Nazupełniej normalnym nieprawdopodobieństwem!”. Zdarza się przecież tak często... Czy możemy zatem mówić o kryzysie miłości?

 

Alina Szapocznikow (fot. Marek Holzman, Muzeum Sztuki Wspolczesnej)
3-4/2011
Temat numeru
Kocham Cię ciałem

Spojrzenie na miłość przełomu wieków wiązać się musi z zadaniem sobie pytania o to, które czynniki wpłynęły na kształt pojmowania tego pojęcia, jakie inne doświadczenia zaważyły na jej postrzeganiu. Bez wątpienia miłość w sensie kulturowym jest bowiem jedną z tych kategorii, na którą silnie oddziałuje zarówno swego rodzaju moda – kulturowa, literacka, społeczna, jak i konwencja. Jest to temat w wielu obszarach silnie tabuizowany, w innych zaś nadmiernie eksplorowany. Pytanie o miłość współczesną jest także pytaniem o nowoczesność, a także ramy jej interpretowania.

„Moja siostra, moja miłość”: o literackim motywie incestu
3-4/2011
Temat numeru
„Moja siostra, moja miłość”: o literackim motywie incestu

 

Mimo że motyw incestu został już tak dobrze przyswojony i nie powinien właściwie budzić większych emocji, zachował swoją specyficzną aurę – nadal wywołuje zaciekawienie i dreszcz niepokoju.

Powrót Realnego
1-2/2011
Recenzje
Czasowe i przestrzenne wolty teoretyczne. Hala Fostera czytanie awangardy

Powrót Realnego okazuje się być nie tyle czymś więcej niż dwudziestowieczną historią awangardy, ile pewną propozycją myślenia o konkretnym nurcie w sztuce i kulturze, również – propozycją konkretnego sposobu myślenia i pisania.

1-2/2011
Recenzje
Nad poetyckimi węzłami Tymoteusza Karpowicza

Bartosz Małczyński, Rozwiązywanie tekstów. Poetyckie polimorfie Tymoteusza Karpowicza, Universitas, Kraków 2010.

Mariusz Szczygieł, Zrób sobie raj
1-2/2011
Recenzje
(Cudzo)ziemski (k)raj

Mariusz Szczygieł, Zrób sobie raj, Czarne, Wołowiec 2010.

Mariusz Szczygieł, Zrób sobie raj
1-2/2011
Recenzje
Co Polak o Czechu wiedzieć powinien

Mariusz Szczygieł, Zrób sobie raj, Czarne, Wołowiec 2010.

Portret Z. Nałkowskiej wyk. przez Annerl Weissową, fot. A. Jałosiński /Agencja FORUM
1-2/2011
Interpretacje
Indywidualizm w twórczości Zofii Nałkowskiej

Odwrót Nałkowskiej od indywidualizmu modernistycznego nie jest, jak przyjęło się uważać, odwrotem zupełnym; kwestia ta bowiem wciąż pozostaje w kręgu literackich zainteresowań pisarki. Zmiany w światopoglądzie dokonują się jedynie na drodze przejścia od casusu jednostkowego do wniosków natury ogólnej. 

A. Mickiewicz
1-2/2011
Interpretacje
Miłość w bibliotece. Psychoterapeutyczna autobiografia Gustawa z IV części „Dziadów”

Można śmiać się z przerysowanych gestów i bełkotliwości relacji Gustawa, jest jednak coś w jego opowieści, co porusza, każe ją traktować z powagą. Zostawmy zatem na boku dość żenujące żarty z Pustelnika i zanurzmy się w jego słowa.

Mona Lisa
1-2/2011
Interpretacje
Niepokojący śmiech

Śmiech jest formą reakcji – jest gestem, jest zachowaniem… Oderwany od swojego kontekstu pozostaje niezmienny – jest przewrotną i trudną do okiełznania siłą, którą jednak można uczynić społecznie użyteczną.