NUMER: 3 (13) / 2008

Wstęp

Joanna Klausa-Wartacz, Aleksandra Maciejewska, Marcin Jaworski, Piotr Śniedziewski
Antyczne "Podteksty"


Antyczny numer „Podtekstów”
z jednej strony tkwi korzeniami w starożytnej Grecji i Rzymie, z drugiej zaś pokazuje, że epoka ta wciąż poddawana jest twórczej recepcji, nie tylko na gruncie literatury, ale również teatru i filozofii. Za zebranie i opracowanie tekstów dziękujemy
Joannie Klausie-Wartacz oraz Aleksandrze Maciejewskiej.

 

Szkice, rozprawy, interpretacje

Marlena Puk
Jaki z tego morał? - gdy bajka odwiedza inne gatunki literackie


Warto opisać sytuacje, gdy pisarze, zarówno greccy, jak i rzymscy, wplatali w swoje utwory bajkę w charakterze przekonującego przykładu.

 
Anna Chlewicka
Bogowie w tragediach Eurypidesa



Na próżno szukać u Eurypidesa prostej wiary opartej jedynie na mitologicznych wyobrażeniach bogów, jak ma to miejsce u Ajschylosa i Sofoklesa. Postrzegał on bowiem bogów na trzech płaszczyznach: mitologicznej, politycznej i filozoficznej.

 
Szymon Kuliński
Nonnos z Panopolis i homerycki opis tarczy




Nonnos z Panopolis
jest autorem najobszerniejszego poematu epickiego starożytności, Dionysiaka (Historia Dionizosa). Imię Homera Nonnos przywołuje kilkakrotnie. Naśladownictwo lub wzorowanie się na autorze Iliady nie jest jednak ślepym kopiowaniem motywów bądź elementów stylistycznych, ale ich twórczym wykorzystaniem.

 
Alina Pielich
Posejdippos i królowe z dynastii Ptolemeuszy. Podteksty i polityka



Za sprawą odkrycia nowej antologii Posejdippos stał się ważnym świadkiem kultury hellenistycznej. Interesuje mnie wpływ, jaki dynastia Ptolemeuszy wywarła na jego poezję, co zamierzam zbadać poprzez analizę sposobów kreowania ich wizerunku.

 
Maciej Junkiert
Sokrates w twórczości Norwida – zarys problemu



W myśleniu Norwida historia życia i tragicznej śmierci Sokratesa stała się momentem kluczowym dla cywilizacji europejskiej, probierzem jej niedojrzałości i lęku przed głosem własnych proroków.

 
Joanna Klausa-Wartacz
Poezja na wygnaniu – Publiusz Owidiusz Nazon i Gustaw Zieliński


Gustaw Zieliński
, powstaniec listopadowy, który stał się jednym z wielu doświadczających sybirskiego zesłania. Także on identyfikował się z doświadczeniem Owidiusza opisanym w Tristiach Listach z Pontu.

 
Barbara Bibik
„Antygona” Juliusza Osterwy



Juliusz Osterwa traktował Antygonę Sofoklesa jako swoisty dokument postaw Polaków, o których moralną niezłomność w czasie II wojny światowej, zachowanie oraz późniejszą ocenę przez potomnych się obawiał.

 
Mateusz Stróżyński
„Powróć do samego siebie i patrz” (Plotyn, Enneady, I.6.9). Człowiek współczesny wobec antycznej mądrości


W czasach Plotyna - często przyrównywanych do naszej współczesności - filozofia była przede wszystkim działalnością praktyczną, ukierunkowaną na przemianę wewnętrzną człowieka, która miała się manifestować w osobistym sposobie życia.

 
Magdalena Jarczyk
„O naturze” Parmenidesa. Pozaracjonalne źródła tradycji filozoficznej



Poemat Parmenidesa do dziś budzi ostre spory filologów, choć nie ma ogólnego choćby zarysu interpretacyjnego, który byłby do przyjęcia dla wszystkich. Jednocześnie jest to jeden z najważniejszych tekstów w historii myśli ludzkiej, podstawa, na której opiera się znaczna część filozofii Zachodu

 
Agnieszka Bartnik
Palingeneza, reinkarnacja, metempsychoza, wędrówka dusz. Celtowie a doktryna Pitagorasa


C
hcę przybliżyć wierzenia Celtów, odnosząc się do kwestii ich przekonań związanych z transmigracją dusz.

 

Eseje

Magdalena Przybylska
Czy Demokryt był melancholikiem?




O tym, że Demokryta określamy mianem melancholika, nie zdecydowało wcale postawienie znaku równości między melancholikiem i geniuszem, choć właśnie w kontekście teorii melancholii Arystotelesa mówić możemy o melancholii tego filozofa.
To medyczna koncepcja czterech humorów jest podstawą interpretacji, pod wpływem której Demokryta uznano za melancholika. Tutaj jednak pojawia się pewien kłopot.

 

Recenzje

Bartłomiej Krupa
Samurajski western




John Allyn,
Opowieści o 47 roninach, przeł. Andrzej Sawicki, Red Horse, Lublin 2008.

 
Paweł Długosz
Religia inaczej



Katarzyna Krzan, Ekstaza w wersji pop. Poszukiwania mistyczne w kulturze popularnej, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008.

 
Kornelia Kończal
W poszukiwaniu utraconych sensów



Maciej Zaremba, Polski hydraulik i inne opowieści ze Szwecji, przeł. W. Chudoba, K. Tubylewicz, J. Rost, A. Topczewska, Czarne, Wołowiec 2008.

 
Iwona Grodź
Kubek amerykańskiej kawy czy włoskie espresso?



Marcin Giżycki, Wenders do domu! Europejskie filmy o Ameryce i ich recepcja w Stanach Zjednoczonych, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2006.

 

Felieton

Robert Panowicz
"Diamenty są wieczne"




Nagrać dobry rockowy koncert wcale nie jest łatwo. Primal Scream, jedna z najlepszych brytyjskich grup ostatnich dwudziestu lat, po opublikowaniu Live in Japan w 2003 roku mogła spokojnie zameldować panu prezesowi o wykonaniu zadania. A jak było podczas ich koncertu na październikowym łódzkim Vena Music Festival?

 

Polemiki