NUMER: 4 (18) / 2009

Wstęp

Beata Przymuszała, Joanna Armatowska, Magdalena Przybylska, Piotr Pławuszewski
Problemy z prowincją - nie tylko literackie



Humanistyka coraz mocniej osadza się w rzeczywistości. Coraz częściej zajmuje się materialnym wymiarem naszych przeżyć, a nie tylko ich niedającą się pochwycić wirtualną obecnością. W ten nurt doskonale wpisuje się kategoria prowincji, której poświęcony został najnowszy numer „Podtekstów”. Prezentowane szkice pochodzą ze studencko-doktoranckiej konferencji „Problemy z prowincją – nie tylko literackie” zorganizowanej w Poznaniu 23 kwietnia 2009 roku przez Koło Polonistów działające przy Wydziale Filologii Polskiej i Klasycznej UAM.

 

Szkice, rozprawy, interpretacje

Remigiusz T. Ciesielski
Prowincja - parę pytań, parę aporii związanych z istotą tego pojęcia



Kiedy pojawia się zainteresowanie konkretną kategorią humanistyczną, chciałoby się ją dookreślić, oznaczyć zakres tego, czego ona dotyczy, jakie jest jej znaczenie dla mnie i dla tych, z którymi będę ją opisywać.

 
Tomasz Umerle
Relikwie piastowskie, czyli o autobusowych motywach w polskiej literaturze po 1989 roku




Wraz z rozwojem motoryzacyjnej pneumatyki rozmywa się obraz „pekaesu” jako maszyny nieprzejednanej, niewzruszonej – na przykład ogromna kierownica zwykła zmuszać prowadzącego do angażowania całego tułowia w każdy zakręt, a metrowa wajcha zmiany biegów nie miała nic wspólnego z zasadą – jak to się dziś mówi – przystosowania pojazdu do potrzeb kierowcy.

 
Anna Kołos
"Wschód jest bez dna". Masłowskiej i Stasiuka konstrukcje tożsamości




Młoda polska literatura równolegle do dyskursu akademickiego podejmuje problematykę współczesnej diagnozy kulturowej w świecie fikcji.
Przykładem takiej tendencji są powstałe w latach 2005–2008 dramaty Doroty Masłowskiej: Dwoje biednych Rumunów mówiących po polsku, Między nami dobrze jest oraz Andrzeja Stasiuka Noc.

 
Tomasz Ewertowski
Demitologizacja czy remitologizacja Europy Środkowej? Stasiuk i Andruchowycz na prowincji



Specyfika Mojej Europy leży właśnie w prywatności. Nie opowiadają oni o Arkadii, Atlantydzie czy Jeruzalem, o Europie Środkowej Kundery czy Miłosza, lecz o swoim osobistym doświadczeniu amorficznej przestrzeni w centrum kontynentu.

 
Lucyna Marzec
Feministyczne prowincje i marginesy





Wszystkie żwirowe ścieżki feministycznego pisania/czytania, choćby ostatecznie przechodziły w główny trakt metropolii, wiodą przez prowincje. Prowincją, rozumianą nie tyle jako geograficzną przestrzeń, ale jako margines „tekstu głównego”, jest w polskiej literaturze między innymi: kobiecy homoerotyzm, przeszłość (historia) kobiet, zwłaszcza ich wkład w ruch oporu podczas drugiej wojny światowej oraz problem gwałtów wojennych, a także kwestia aborcji. Właśnie te tematy feministyczna literatura ostatnich lat – już nie menstrualna, monstrualna, lecz marginalna – uznała za niezwykle istotne.

 
Mateusz Fafiński
Od kościoła do targu. Wschodniopruska mała ojczyzna w "Dzieciach Jerominów" Ernsta Wiecherta


Jeśli chcemy zobaczyć „małą ojczyznę”, heimat pisarza, zawarty w powieści, musimy przede wszystkim, wzorem najlepszych dzieł literatury iberoamerykańskiej, porzucić klasyczne pojęcie czasu.

 

Eseje

Anna Jarmuszkiewicz
Homo multiplex: upleciony ze sprzeczności. Podmiot graniczny w poezji Tadeusza Micińskiego (część I)




Czy Miciński „wielkim poetą był”? A może jest wręcz przeciwnie? To pisarz zbyt skomplikowany, palimpsestowo zapętlony, czy jednak nazbyt prosty, w tym aż oczywisty, a dodatkowo tylko manieryczny?

 

Recenzje

Paweł Stachura
Pragmatyzm jako poetyka amerykańska: od Emersona po Rorty’ego




Kacper Bartczak, Świat nie scalony, Wydawnictwo Biuro Literackie, Wrocław 2009.

 
Andrzej Albiniak
Przestroga, by zgłębiając teorię nie pogrzebać autora





Anastazja Śniechowska-Karpińska, Między rozsądkiem a uczuciem. Twórczość literacka Elżbiety z Krasińskich Jaraczewskiej (1791 – 1832), Wydawnictwo My Book, Szczecin 2008.

 
Monika Szufnarowska
O potrzebie edukacyjnego dialogu





Interakcje komunikacyjne w edukacji z perspektywy sytuacyjności i kontekstowości znaczeń
, red. Aleksandra Błachnio, Mirosław Drzewowski, Małgorzata Schneider, Wojciech J. Maliszewski, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2008.

 
Aldona Szukalska
Niezrozumiały dar





Slavenka Drakulić, Ciało z jej ciała, przeł. Dorota Kozińska, W.A.B., Warszawa 2008.

 

Felieton

Polemiki