NUMER: 3 (21) / 2010

Wstęp

Joanna Armatowska, Magdalena Śniedziewska, Piotr Pławuszewski
Eklektycznie i niebanalnie




Dbając o zróżnicowanie odbiorczych wrażeń, w najnowszym numerze pisma postaraliśmy się o odpowiednio szerokie rozpięcie zestawu tekstów na treściowej skali. Jest intrygująco i barwnie, czyli tak, jak potrafi być w pobliżu zjawisk (w istocie!) niebanalnych.

 

Szkice, rozprawy, interpretacje

Izabela Grzelak-Barczewska
Obsesja poszukiwania, pragnienie wiary




Biografia Kazimierza Przerwy-Tetmajera uznawana bywa często za jedną z bardziej tragicznych wśród polskich twórców, głównie ze względu na okoliczności śmierci. Poeta zmarł 70 lat temu, 18 stycznia 1940 roku.



 
Justyna Poznańska
Autoportret Zofii Nałkowskiej na podstawie Dzienników. Samoświadomość czy autokreacja?




To historia poszukiwania własnej tożsamości.
Pierwszy tom ukazuje początek tej drogi; tu, na kolejnych kartach dziennika staje się wszystko to, co będzie wyznaczało życie i osobowość pisarki, lecz przede wszystkim wyjątkowej kobiety.

 
Tomasz Dalasiński
Podsiadło-diarysta? Twórczość poetycka Jacka Podsiadły jako liryczny dziennik intymny




Hipotetyczny liryczny dziennik intymny Podsiadły to rodzaj notatnika – w równej mierze brulionu, co świętej księgi
– dla którego ważna jest zarówno pamięć krótkotrwała, zapisywanie chwil intymnych, jak i dążenie do zgłębienia istoty rzeczywistości, istoty kultury oraz istoty samego czasu.

 
Sylwia Świtoń
Dzwony w liryce Tadeusza Micińskiego (interpretacja wybranych utworów)




Do wydobycia głosu z zawieszonego dzwonu konieczne jest odchylenie i „rozkołysanie”, które wywoła drgania, czyli nieustający ruch sprzeciwiający się inercji. To, czego „ja” liryczne pragnie najbardziej, to wyzwolenie, przekroczenie granic, twórcza rebelia.

 
Anita Pohl
Paradoks poetycki (?) (w) "Żywej Śmierci" Ewy Lipskiej




Paradoksalne istnienie w nieuchwytnej nieobecności staje się w Żywej śmierci szansą ucieczki przed samozatratą. Właśnie paradoks poetycki, obecny „w” utworze i „ponad” nim, jest lingwistycznym znakiem odsyłającym do jedynej w pełni personalnej figury egzystencji.

 
Marcin Matuszczak
O potrzebie wielkości, czyli krytyczne spojrzenie na potransformacyjną Polskę w prozie Michała Witkowskiego


W przekonaniu Witkowskiego nasz kraj i jego mieszkańcy nie są zwycięzcami, lecz – paradoksalnie – ofiarami transformacji ustrojowej i zwyczajnie nie radzą sobie z dobrodziejstwem wolności, którego po latach zniewolenia ustrojowego doświadczają.

 
Agnieszka Michniewicz
Stasiuk, czyli uwodziciel


Warto prześledzić ślady prozy w poezji i poezji w prozie Stasiuka, obserwując jednocześnie proces przechodzenia z jednego gatunku do drugiego, w pewnej mierze przypominający pisarstwo Tadeusza Różewicza.

 
Piotr Goliński
Wojna o fantazję - „Don Juan raz jeszcze" Andrzeja Barta a psychoanalityczna teoria fantazji Lacana i Žižka




Don Juan nie mógłby pozostać tym, kim jest, zajmując jednocześnie miejsce czyjegoś życiowego partnera. Musiałaby ulec zmianie relacja fantazji i rzeczywistości, a do tego nie może dojść, gdyż taka zmiana wiązałaby się z wejściem w sferę kompulsywnego popędu, przed którym broni don Juana ściana fantazji.

 

Eseje

Rita Suszek
O pożytkach z nie-czytania




Nie czytać zatem
. Pożyteczna rzecz. Nie-czytać, ale myśleć o czytaniu. Patrzeć książkom w tytuły i wymyślać, co autor miał na myśli, a co ja! Co ja być może mam na myśli, kiedy patrzę i słucham, co o książce mówią.


 
Dominika Parszewska
Pismo jest elegią




Elegia służy wyrażeniu bólu
, związanego ze stratą obiektu (ale ból jest autora, nie tego, o którym pisze, choć te postaci mogą teoretycznie być prawie tożsame), i zmniejszeniu cierpienia. Upamiętnia obiekt, ale też miłość czy dbałość oraz osobę samego autora elegii. Służy więc dwóm panom i obu wychwala, lecz tylko jeden z nich ma prawdziwą władzę – ten, który pisze, nie zaś opisywany.

 

Recenzje

Andrzej Albiniak
Gdy nauka „dosięga dna”



Agnieszka Skołucka, Kulturowe wzory autoprezentacji. Socjologiczna analiza dossier kandydatów na studia w latach 1950 – 2000, praca doktorska napisana pod kierunkiem prof. dr. hab. Wojciecha Świątkiewicza na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2009.

 
Ilona Godlewska
Reportaż jako tworzywo





Wojciech Tochman, Bóg zapłać, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2010, s. 240.

 
Wioletta Pawluczuk
Polaków portret własny i nie tylko





Michael Moran, Kraj z Księżyca. Podróże do serca Polski, przeł. Janusz Ochab, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2010.

 

Felieton

Jagoda Wochlik
Fatamorgana i fantasmagoria, czyli czym jest, a czym nie jest "dobra (o)powieść"


W trakcie zajęć ze studentami pewien profesor stwierdził z niezadowoleniem, że fani książek fantasy, podczas spotkań z autorami, zadają pytania tylko i wyłącznie o świat przedstawiony. No tak, a o co mieliby, przepraszam, pytać?

 

Polemiki