NUMER: 4 (6) / 2006

Wstęp

Marcin Jaworski, Piotr Śniedziewski
Kryminalne "Podteksty"



W numerze między innymi: co Arystoteles napisałby o poetyce kryminału; rozgryzanie zagadek powieści Marka Krajewskiego; zagmatwane tropy poprzedniej epoki; szukanie współczesnego templariusza.

 

Szkice, rozprawy, interpretacje

Paweł Stachura
Noc przed rozpoznaniem - typologia rozpoznania w fabule kryminalnej

Gdyby Arystoteles napisał dzieło o kryminałach, być może podzieliłby ich fabuły na skomplikowane, w których konieczne jest rozpoznanie, oraz proste, które są go pozbawione. Fabuła prosta to pogoń policjantów za złodziejami. Arystoteles zapewne uznałby, że skomplikowana fabuła kryminalna jest ciekawsza, bardziej wartościowa. Wywołuje u czytelnika poczucie trwogi, gdyż nierozpoznanym sprawcą może się okazać każdy: dopóki nie nastąpi rozpoznanie, ulice pełne są potencjalnych przestępców!

 
Bartłomiej Krupa
Poetyka powieści Marka Krajewskiego


W przypadku powieści Marka Krajewskiego mamy do czynienia z bezspornym fenomenem
. To jedno z najciekawszych zjawisk literackich ostatnich lat. Nurtuje mnie kwestia, jaka jest pisarska recepta na sukces, jak te powieści zostały zrobione.

 
Adrianna A. Michalewska
Współczesny wizerunek templariusza w powieści sensacyjnej


Celem tego artykułu jest zwrócenie uwagi na zjawisko popularności powieści sensacyjnej, której głównym motywem jest postać templariusza-samotnego wojownika, usytuowanego w opozycji do powszechnie przyjętych i akceptowanych we współczesnym świecie wartości. Wzrost popularności tego rodzaju literatury i powszechna eksploatacja wątków templariuszowskich i masońskich znajdują swoje uzasadnienie w społecznej potrzebie czytelników, którzy chcą się odwoływać do wzoru nadczłowieka, czuwającego nad porządkiem w świecie.

 
Wojciech Kudyba
Historia literatury jako kryminał


Niewiarygodny sukces powieści Cień Poego Matthew Pearla stanowi dla historii literatury poważne wyzwanie. Osiągnięć młodego pisarza z całą pewnością nie da się porównać do osiągnięć dekonstrukcjonizmu, trudno wszakże zaprzeczyć, iż Pearl dokonuje problematyzacji naszej wiedzy, zachęca do ponownego przemyślenia zagadnień, nad którymi nieustannie z troską się pochylamy.

 

Eseje

Agnieszka Kuciak
Klub Dantego


Każde zdanie tu jest sekcją zwłok. Każde słowo tu jest trupem sensu.

 

Recenzje

Marek Kochanowski
"Dwanaście" - jako powieść kryminalna?


Dwanaście
Marcina Świetlickiego (Kraków: Wydawnictwo EMG, 2006) to opowieść, przewrotnie mówiąc, na swój sposób urocza, o detektywie i jego samotności w wielkim mieście – bo jakże inaczej, o alkoholu, bo samotny bohater w wielkim mieście nie potrafi żyć bez alkoholu, i o ucieczce od wielkiego świata z wyraźną akceptacją świata małego, własnego, prywatnego.

 
Renata Pawliszko
O czystych butach i podziemiach Breslau


Według zapowiedzi Marka Krajewskiego Festung Breslau (Warszawa: W.A.B., 2006) jest ostatnią książką z jego cyklu. Szkoda. Tym, którzy jeszcze nie sięgnęli po przygody Eberharda Mocka chciałabym na zakończenie powiedzieć, że do przeczytania książek Marka Krajewskiego zachęcać nie będę. Do ich przeczytania zachęcać nie trzeba!

 
Iwona Grodź
Kultura popularna jako źródło tożsamości? Na marginesie książki Marka Krajewskiego "POPamiętane"*

Obcując z kulturą popularną, podobnie jak z książką poznańskiego socjologa Marka Krajewskiego POPamiętane (Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2006) co prawda zostajemy „na powierzchni”, ale nigdy nie przestajemy myśleć. Autor udowodnił, że taka ekwilibrystyczna postawa jest nie tylko możliwa, ale konieczna i pociągająca.

 
Piotr Śniedziewski
Lekcja patrzenia


Bohdan Paczowski w książce Zobaczyć (Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2005) uczy nas nie tylko sztuki pisania pięknego eseju (pięknego pod każdym względem: kompozycyjnym, stylistycznym, erudycyjnym). Uczy nas również patrzeć i dostrzegać zarówno cuda architektury, jak i codzienne przedmioty. Uczy też, w jaki sposób odnajdywać w nich poetycki urok.

 
Agnieszka Jelewska-Michaś
W pogoni za realnością


Książka Artura Dudy Teatr realności (Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2006)
prezentuje rozważania teatrologa-kolekcjonera – poszukującego definicji, pojęć w różnych kontekstach i przestrzeniach, odkrywającego przydatność skrawków teorii i filozofii innych sztuk dla badań nad teatrem.

 

Felieton

Elżbieta Lijewska, Agnieszka Palicka
"Zabójstwo Jerzego Popiela" jako późnopeerelowski wariant powieści milicyjnej

Oto kryminalny bestseller PRL-u Zabójstwo Jerzego Popiela, który od ponad dwudziestu lat cała Polska czyta... i wciąż pyta o zakończenie. Ale czy to pytanie jest zasadne?

 
Zuzanna Ćwiek
Tango kryminalne




Tymczasem słychać drobny chichot
Zza którejś z zimnych pokoju ścian.
Cierpnie Ci skóra?
                       
Oto cicho
Pisarz realizuje plan,

Więc coraz bardziej, choć najpierw z rzadka,
Wciąga cię kryminalna gra.
Gadka, zagadka, stryk, zapadka –
I już cię w swoich sidłach ma!

 

Polemiki