NUMER: 1 (7) / 2007

Wstęp

Magdalena Zapędowska, Marcin Jaworski, Piotr Śniedziewski
Poezja amerykańska



Tym razem przedstawiamy kulturę Stanów Zjednoczonych od innej strony. Szkice - zebrane i zredagowane przez Magdalenę Zapędowską - poświęcone są współczesnej poezji amerykańskiej. Na początek tekst o Gertrudzie Stein, patronce dwudziestowiecznej amerykańskiej awangardy poetyckiej. Ponadto wśród bohaterów: lekarz-modernista, nowojorczycy, beatnik, konfesjonalistka, czarnoskórzy poeci polityczni i aż czworo poetów żyjących, z których troje: Yusefa Komunyakaa’ę, Mary Jo Bang i Denise Duhamel będzie można spotkać na majowym festiwalu „Poznań Poetów” w Centrum Kultury „Zamek”.

 

Szkice, rozprawy, interpretacje

Magdalena Marczuk
Struktura róży - kubizm literacki Gertrudy Stein



Pisarstwo Gertrudy Stein, będące rezultatem metafizycznych i językowych poszukiwań poetki, jest tworem umysłu, który łączy dziewiętnastowieczną wrażliwość artystyczną z dwudziestowiecznym intelektualizmem.

 
Marta Cieślak
Opisywanie świata w poezji Williama Carlosa Williamsa



Konfrontacja z doświadczeniem lokalnym i intymnym może się jednak okazać niezwykle inspirująca, bo wiersze Williama Carlosa Williamsa działają jak spust, który uruchamia naszą wyobraźnię.

 
Kamila Janiszewska
Uwaga pełna pasji. Patrzenie jako odczuwanie w poezji Elizabeth Bishop


Porządek rzeczy, wewnętrzna logika obrazu, objawiają się u Elizabeth Bishop w subtelnych tropach - i czynią to tylko na chwilę, by zaraz zaginąć wśród innych podsuwanych przez tekst możliwości.

 
Marta Cieślak
"To moja pora lunchu, więc idę na spacer", czyli o ja w poezji Franka O’Hary

Wielogłosowość oraz różnorodność poetyckiego ja Franka O’Hary sprawia, że poezja ta może być czytana jako, by użyć kategorii opisywanej przez Giles’a Deleuze’a, dzieło schizoidalne (a schizoid work).

 
Andrzej Pietrasz
Przełomy w życiu i poezji Allena Ginsberga



Wiersze Allena Ginsberga są zapisem doświadczeń jego i pokolenia beatników, problemów ludzkiej egzystencji, wreszcie buddyjskiego uspokojenia i panowania nad ziemskimi popędami.

 
Anna Prus
"Kiedyś byłam piękna, teraz jestem sobą" - écriture féminine w poezji Anne Sexton


Zrywając z feminizmem Simone de Beauvoir czy Virginii Woolf, Anne Sexton pewnie wkroczyła na terytorium zdominowane przez mężczyzn, pojawiając się tam jako ta, która inicjuje i kontroluje zdarzenia.

 
Jerzy Kamionowski
Ruch Czarnej Sztuki - tło polityczno-społeczne i narodziny Czarnej Estetyki

Twórczość pokolenia młodych afro-amerykańskich rewolucjonistów w ciągu dekady po roku 1965 należy do nurtu określanego jako Ruch Czarnej Sztuki (Black Arts Movement).

 
Grzegorz Kość
Wielki łańcuch bytu w miasteczku Bogalusa w Luizjanie. Stosunki rasowe w „Magic City” (1992) Yusefa Komunyakaa’i


Łańcuch bytu to nie drabina; nie da się po nim swobodnie chodzić. Czarni do dziś są nim skrępowani. Yusef Komunyakaa w Magic City próbuje zmienić połączenia w łańcuchu, przeorganizować sekwencję ogniw.

 
Kacper Bartczak
John Ashbery - wejścia w temat



John Ashbery od dekad pokazuje mediom tę samą twarz: nieuchwytnie łagodne, a jednak, należałoby powiedzieć, pozbawione wyrazu oblicze.

 
Paulina Ambroży-Lis
Operacja na otwartym sercu, czyli poezja Mary Jo Bang



Mary Jo Bang
zdaje się powracać do tradycji modernistycznej, gdyż nie przestaje poszukiwać świata wielowymiarowego i tajemniczego, w którym język nadal służy doświadczeniu.

 
Magdalena Zapędowska
Oblicza kobiecości, granice poezji. O wierszach Denise Duhamel

Eksperyment to żywioł Denise Duhamel, która sięga po nowe inspiracje, a przy tym zachowuje punkt widzenia kobiety, która stoi nieco z boku, przenikliwie opisuje absurdalność i grozę świata.

 

Eseje

Robert Pinsky
Poezja i pamięć amerykańska



Jak pamiętamy osiągnięcia naszego narodu? Czym jest amerykańska pamięć?

 
Agata Bielik-Robson
Między romantyzmem a pragmatyzmem: amerykańskie wierzenia od Emersona do dzisiaj


Zamierzam postawić ryzykowną tezę, iż amerykańskiej specyficzności należy doszukiwać się w niezwykłym połączeniu romantyzmu i pragmatyzmu.

 
Jerzy Borowczyk
Powszechna iluminacja - "Ślepcy". (Oświetlenie w pasażach Benjamina)

Gazowe i elektryczne lampy często łączone są ze sferą martwoty, iluzji. Tak wygląda nowoczesne wyobrażenie światłości wiekuistej.

 
Aneksy do Norwida




Prezentujemy teksty o Cyprianie Norwidzie napisane przez studentów poznańskiej polonistyki: Joannę Marię Spychałę, Joannę Szpendowską, Piotra Lewicza, Jolantę Bajko, Grzegorza Pertka, Anitę Jarzynę, Joannę Szwechłowicz, Magdalenę Przybylską oraz Edytę Sołtys.

 

Recenzje

Marta Cieślak
Pojemność słuchu, czyli o amerykańskich wyborach Piotra Sommera


Ukazała się długo oczekiwana antologia Piotra Sommera: O krok od nich. Przekłady z poetów amerykańskich (Wrocław: Biuro Literackie, 2006).

 
Anita Widman-Drzewiecka
Nawyki czytania



Kiedy czytam Nawyki ciał śpiących (Kraków: Zielona Sowa, 2006) Marcina Zegadły, mam wrażenie, że ich bohater tkwi w jakiejś dziwnej, absurdalnej sytuacji.

 
Anita Jarzyna
Wmyślając - zwymyślając?



Zaczynam lekturę tomików Dariusza Dziurzyńskiego Epitafiów (Warszawa 2001) i Metrum (Warszawa: Nowy Świat, 2005) młodego (urodzonego w 1973 roku), niemalże debiutującego poety.

 
Tomasz Charnas
Między wersetami



Michał Sufin 
w Warszawskich wersetach (Wołowiec: Czarne, 2006) stawia na opowiadanie krótkich historyjek, rwanie wypowiedzeń zaćpanego teraźniejszością umysłu narratora i... nic więcej.

 
Emilia Kledzik
Cebula niezgody



Postaram się, żeby było jak najmniej politykowania - a rzecz będzie o ostatniej książce Güntera Grassa – Beim Häuten der Zwiebel (Göttingen: Steidl Verlag, 2006).

 
Maciej Duda
"Nie wiem, gzie jestem, bo nie ma tu żadnych tych etykietek tu, szczerze mówiądz..."



TR/PL Nd 05
(Antologia nowego dramatu polskiego, Bajer / Kochan / Masłowska / Sala / Wojcieszek; Wydawca: TR Warszawa 2006) to duży projekt, który ma dwa cele: teatr i Polskę.

 
Anita Widman-Drzewiecka
Co dla niego najważniejsze



Karol Maliszewski (Rozproszone głosy,  Warszawa: Prószyński i S-ka, 2006)
 unika przyzwyczajeń szufladkujących poetów, jest zainteresowany tym, co zignorowane, peryferyjne i dalekie od wymogów poprawności.

 
Marcin Malczewski
Różewicz aporetyczny



W 2005 roku nakładem wydawnictwa Universitas wyszedł dziewiąty tom serii "Modernizm w Polsce" – książka Tomasz Kunza, Strategie negatywne w poezji Tadeusza Różewicza. Od poetyki tekstu do poetyki lektury.

 
Adam Kazanecki
Polski modernizm




Andrzej Skrendo (Poezja modernizmu. Interpretacje,  Kraków: Universitas, 2005, seria Modernizm w Polsce) podjął się odważnej próby spojrzenia na literaturę polską z perspektywy modernizmu.

 
Emilia Kledzik
Opowieść o dobrym agencie



Debiutancki film Floriana Henckela von Donnersmarcka Życie na podsłuchu wyrósł na gruncie gorących sporów o lustrację, odpowiedzialność i zadośćuczynienie.

 
Robert Panowicz
Sing Sing Penelope i Contemporary Noise Quintet w prywatnej krucjacie na podbój świata

Koncert Contemporary Noise Quintet w Café Mięsna i występ Sing Sing Penelope na deskach Sceny Na Piętrze okazały się wydarzeniami w pewnym sensie mistycznymi.

 

Felieton

Maxim Biller
Piekło jest dobrym materiałem




O nowym niemieckim wydaniu U nas w Auschwitzu (Bei uns in Auschwitz, z polskiego przeł. Friedrich Giese, Frankfurt nad Menem: Schöffling&Co., 2006) Tadeusza Borowskiego.

 
Robert Panowicz
Diamenty są wieczne


Chic – luminarze disco

 

Polemiki

Jędrzej Polak
2007-02-17 23:38:27
Odpór Jaukszowi



Z narastającym zniesmaczeniem  przeczytałem na łamach przedostatniego numeru „Podtekstów” (nr 3 (5) / 2006) recenzję książki Krzysztofa Rutkowskiego Zakochany Stendhal pióra Marcina Jauksza.

 
Marcin Jauksz
2007-02-17 14:32:50
Podglądacz i jego pan



Odpowiedź na polemikę Jędrzeja Polaka.