NUMER: 2 (8) / 2007

Wstęp

Karolina Ruta, Anna Skowron, Marcin Jaworski, Piotr Śniedziewski
"Podteksty" językoznawcze




W najnowszym numerze znajdują się teksty (zebrane i zredagowane przez Karolinę Rutę oraz Annę Skowron), które podejmują tematykę związaną z kulturą współczesnego języka polskiego
, językiem kibiców i komentatorów sportowych, innowacjami frazeologicznymi we współczesnej prasie młodzieżowej, pojęciem „wulgaryzmu” i wulgarnością w języku, zapożyczeniami angielskimi w powieściach pokolenia lat 70. Są również recenzje ciekawych rozpraw językoznawczych i z humorem napisane felietony. Numer wzbogacają też teksty, których problematyka wykracza poza językoznawstwo. Serdecznie zapraszamy do lektury!

 

Szkice, rozprawy, interpretacje

Karolina Ruta
O pojęciu "wulgaryzm" i zjawisku wulgarności



Według badań z września 2001 roku nie przeklina tylko co czwarty Polak. A zaledwie co trzeciego rażą przekleństwa w telewizji. Mówiąc inaczej: 75% rodaków ma kłopoty z kulturalnym wysłowieniem, a blisko 70% stan ten uważa za normalny i go akceptuje.

 
Zenon Kubiak
Charakterystyka odmiany dziennikarskiej na tle języka kibiców piłkarskich i sportowców

Robinsonada, pressing, długa piłka, objechanie, rogal - co jeszcze trzeba wiedzieć, by zrozumieć dziennikarzy związanych z piłką nożną?

 
Alicja Gołębiewska
Przykłady innowacji frazeologicznych we współczesnej polskiej prasie młodzieżowej

Innowacje frazeologiczne, które najczęściej spotkać można w prasie młodzieżowej, to wszelakiego rodzaju kontaminacje. Ich zastosowanie wynika na ogół z chęci podkreślenia ekspresywnego charakteru wypowiedzi bądź doznań.

 
Kinga Banderowicz
Ranking warsztatów prowadzonych przez ekspertów, czyli kilka uwag o kulturze współczesnego języka polskiego


Używanie wyrazów modnych nie zawsze jest potrzebne. Rodzi niebezpieczeństwo zubożenia języka, zaniku wyrazów tradycyjnie stosowanych w określonych kontekstach.

 
Anna Wiśniewska
Rzeczywistość widziana oczami pokolenia lat siedemdziesiątych

O wpływie leksemów obcego pochodzenia na obraz rzeczywistości w tekstach autorstwa pisarzy pokolenia lat siedemdziesiątych: Piotra Czerwińskiego, Mariusza Maślanki, Mariusza Sieniewicza.

 

Eseje

Adam Kruk
Miłość, wolność, polityka - współczesny świat okiem kamery Michaela Winterbottoma


Michael Winterbottom
w 9 songs dowodzi, że nihilizm wyrasta z wolności, a miłość ma być sposobem na jego przezwyciężenie. Terenem starcia jest polityka.

 
Tadeusz Morawski, Beata Rusek
Palindromy - słowa w zwierciadle




Z greckiego słowo palindromos tłumaczone jest jako biegnący z powrotem
.

 
Marianna Wartecka
Inna Europa Andruchowycza i Stasiuka



Andrzej Stasiuk i Jurij Andruchowycz
w pełni akceptują fakt, że znajdują się na półobrzeżach, a czasem wręcz na obrzeżach Europy. Mało tego – to właśnie prowincja i zaścianek są inspiracją ich twórczości i jej głównymi bohaterami.

 
Marcin Maria Bogusławski
Na tropach Dumézila, czyli Foucault przez indoeuropejskie okulary



Trudno utrzymać konwencję zwięzłego, syntetycznego i z natury suchego szkicu, gdy pisze się tekst poświęcony dziełu Georgesa Dumézila.

 

Recenzje

Małgorzata Spychała
"Ona i on w języku polskim"



Lingwistyka płci. Ona i on w języku polskim
(Lublin: UMCS, 2005) Małgorzaty Karwatowskiej i Jolanty Szpyry-Kozłowskiej w sposób niepodważalny ukazuje, iż asymetrie w obrazowaniu obu płci są niezaprzeczalnym faktem, a ich istnienie trudno zanegować.

 
Zenon Kubiak
O języku flirtu wybiórczo



Joanna Olekszyk
w książce O języku flirtu prawie wszystko (Warszawa: Trio, 2005) zajęła się fenomenem flirtowania, którego charakter można by określić jako kulturowy i językowy zarazem. Niestety, jest to raczej kolejny dowód na to, że „prawie” robi różnicę.

 
Agata Stróżycka
O fortunności aktów mowy w internecie



Książka Jana Grzeni Komunikacja językowa w Internecie (Warszawa: PWN, 2007) jest wprowadzeniem do badań nad tym prężnie rozwijającym się zjawiskiem; badań takich jak dotąd prowadzono w polskim językoznawstwie niewiele.

 
Karolina Ruta
O retoryce i dominacji



Retoryka dominacji
Jacka Wasilewskiego (Warszawa: Wydawnictwo TRIO, 2006) to pozycja, która zasługuje na zainteresowanie nie tylko w kręgu językoznawców, ale wśród wszystkich czytelników, którzy chcą poznać mechanizmy wpływania na odbiorcę za pomocą języka.

 
Anna Wiśniewska
Wańkowiczowska lingua



Urszula Sokólska w pracy Leksykalno-stylistyczne cechy prozy Melchiora Wańkowicza (na materiale reportaży z lat 1961-1974) (Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2005
) tropi językowe elementy charakterystyczne dla reportażu, ukazując przy tym fenomen języka Wańkowicza, tego, co w nim jednostkowe, indywidualne i niepowtarzalne.

 
Kinga Zalejarz
Wolny stan w dawnej Rzeczypospolitej



Książka Marii Strycharskiej-Brzeziny Kozak ukraiński. Studium językowe (Kraków: Universitas, 2005) jest pierwszą językoznawczą pracą na temat świata Kozaków ukraińskich.

 
Joanna Krajewska
O niebezpieczeństwach rasizmu



Wydawać by się mogło, że rasizm – po jego całkowitej kompromitacji na polu naukowym – nie jest zjawiskiem decydującym dla życia społecznego, że pojawia się na jego obrzeżach, będąc doktryną czy ideologią marginalną. Rafał Pankowski w książce Rasizm a kultura popularna (Warszawa: TRIO, 2006) dowodzi, że jest inaczej.

 
Kornelia Kończal
Zmysły reportera



Obwód głowy
(Wołowiec: Czarne, 2007) Włodzimierza Nowaka jest doskonałym dowodem na to, że są rejestry rzeczywistości, przed których złożonością kapituluje zarówno naukowe podejście historyka czy socjologa, jak też czysto literacka fantazja.

 
Anna Majchrzak
Co wiesz o kuszeniu?



Czy jesteśmy stawiani przed tekstami-przynętami, czy też są to twórcze zmagania autora o ustanowienie siebie w obliczu zagrażającego świata? - o Kuszeniu (Warszawa: Muza, 2006) Michała Brzozowskiego.

 

Felieton

Alicja Gołębiewska
Spróbuj podłapać nawijkę




Czyli że jak, że niby jak młodzież szprecha, to nie teges zatrybić? Ależ skąd!

 
Zenon Kubiak
Te cholerne wulgaryzmy



Są wszędzie – na ulicy, w szkole, nawet w parlamencie. Niszczą naszą kochaną polszczyznę, choć niektórzy twierdzą, że wzbogacają.

 
Katarzyna Szewczyk-Haake
Szkoła szwedzka a sprawa polska

Myślę sobie niekiedy, że decyzja o posłaniu dziecka do szkoły będzie jedną najtrudniejszych w moim życiu.

 
Robert Panowicz
Diamenty są wieczne


Jazzowe podróże w czasie

 

Polemiki