nr: 1/2015Maska

Temat numeru

Znaleziono wpisów: 7
Maski Zygmunta Krasińskiego w korespondencji

Badacze, poszukujący w korespondencji Zygmunta Krasińskiego odpowiedzi na pytanie o jego konstrukcję psychiczną i sposób percepcji rzeczywistości, muszą zmierzyć się z poważnym problemem bezpiecznej przeprawy przez wzburzoną rzekę przekłamań, stylizacji i zabiegów autokreacyjnych, które zaciemniają prawdę o osobie poety. Z jednej strony korespondencja dostarcza nam bowiem cennych informacji biograficznych, jest autentycznym dokumentem życia, ukazującym jego różne wymiary, z drugiej jednak, ze względu na okoliczności powstania, stanowi zapis swoistej gry, prowadzonej przez hrabiego Zygmunta tak z adresatami listów jak i samym sobą. Gdzie leży granica pomiędzy autentycznym doświadczeniem a jego ubarwioną wersją? Gdzie kończy się prawda a zaczyna fikcja? W którym miejscu korespondencji możemy znaleźć ślady prawdziwych uczuć a gdzie jedynie odbite ich obrazy?

Ciało umęczone. Krzyżowania w San Fernando Cutud

Artykuł omawia temat praktyk wielkopiątkowych (przede wszystkim krzyżowań i samobiczowań), które corocznie odbywają się w San Fernando Cutud na Filipinach, na podstawie literatury przedmiotu, jak i wyników badań terenowych autorki. Jest to próba analizy i interpretacji niezwykle ambiwalentnych i budzących liczne kontrowersje praktyk religijnych w kontekście somatyczności. Ciało – umęczone, zakrwawione – staje się obiektem i równolegle abiektem, tym, co święte i jednocześnie przeklęte. Ustawia perspektywę spojrzenia nie tylko na lokalną wspólnotę miasta San Fernando Cutud, lecz także na filipińskie społeczeństwo, na kultywowane w nim tradycje i rytuały. Pokazuje, jak dychotomiczne i niejednoznaczne są panujące w nim relacje między tym, co męskie, i tym, co kobiece, między sferą upublicznioną a ukrytą. Tym samym somatyczność sakralna wskazuje na wzajemną interferencję dwóch koncepcji – ciała indywidualnego i ciała społecznego. Ujawnione zostaje także głęboko postkolonialne oblicze filipińskiej wspólnoty, która poszukuje ciągłości między przeszłością a teraźniejszością.

W poszukiwaniu utraconej maski. Kilka uwag na temat postaci klauna w wybranych utworach literackich XX wieku

Celem niniejszego artykułu jest próba scharakteryzowania literackich portretów klaunów, jak również omówienie problemu ich nieprzystosowania do wymogów realnego życia. Przedmiot analizy stanowić będą następujące dzieła epickie: Zwierzenia klowna Heinricha Bölla, Uśmiech u stóp drabiny Henry’ego Millera, Biały klaun Damira Miloša, a także dramat Klaun Pavla Kohouta. Autorzy w odmienny sposób portretują cyrkowych bohaterów, niemniej jednak w jednym punkcie wydają się zgodni: uśmiech klauna jest uśmiechem namalowanym i wymuszonym, w związku z czym (mimo iż farba pozostaje) znika w momencie zejścia komika z areny.

W poszukiwaniu Autentyku

W niniejszym artykule zamierzam skupić się na funkcjonowaniu proustowskiego motywu czasu, zbadanego na przykładzie powieści W stronę Swanna oraz związanej z nim koncepcji mityzacji rzeczywistości w wybranych utworach Brunona Schulza. Odwołując się do lektury tych dzieł, pragnę wykazać, jak silny węzeł tworzą wątki podjęte przez obu autorów, jak obraz, czas i słowo. Poprzez nie właśnie dokonuje się balansowanie na granicy poznania podmiotu i przedmiotu,  wyraźny staje się więc także transgraniczny charakter samej literatury.

Okaleczony anioł. Motyw maski w filmie Oczy bez twarzy Georges’a Franju

Oszpecone, pokiereszowane oblicze może wiązać się z chęcią bądź koniecznością ukrywania go za maską. Dzięki niej twarz pełna bolesnych ran usunięta zostaje z widoku publicznego, pozostaje poza współczującym czy też zdegustowanym wzrokiem drugiego człowieka. Chęć lub potrzebę zasłonienia twarzy z lubością wykorzystuje kino grozy, które roi się od zamaskowanych morderców, ludzi o przerażająco zniekształconych obliczach.

KALIGULA – MASKA AUTORA, MASKA TEATRALNA

Odwołując się do kategorii maski, autorka opisuje okoliczności, w których powstała druga wersja dramatu Alberta Camusa – Kaligula, wyjaśnia, czym różniła się od pierwotnej, pomijanej w publikacjach poświęconych autorowi oraz wykazuje znamienność obecności pierwszej, nieznanej powszechnie wersji sztuki na scenie Teatru Śląskiego w 1988 roku. Wychodząc od przypomnienia katowickiej prapremiery, autorka analizuje wybrane polskie spektakle na podstawie Kaliguli, w których funkcjonowała figura „maski”, pokazując, że inscenizatorzy wciąż poszukują nowych form artystycznych dla filozoficznej refleksji Camusa, skupiającej się wokół tej kategorii.

Nowe oblicze maski. Na marginesie powieści José Carlosa Somozy Przynęta

Na to, w jaki sposób człowiek jest postrzegany we współczesnym świecie, największy wpływ miała postmoderna dostrzegająca nie tylko schyłek myślenia o człowieku w jego dotychczasowym kształcie, ale również zapowiadająca proces odczłowieczania, a co za tym idzie kres antropocentryzmu. Spojrzenie na jednostkę przez pryzmat ciała, otwiera możliwość opisania człowieka w świecie, w którym stracił on swoją uprzywilejowaną pozycję, a którego podstawowymi wyznacznikami stała się triada: nowe doświadczenie – przyjemność szybkość.